PRVI POZNATI SRPSKI VITEZ KOJI JE SAHRANJEN POD STEĆKOM

0000359560_l_0_8iw8zx-1.jpg
Podeli:

0000359560_l_0_8iw8zx

Stećci – u narodu poznati kao mramorje, biljezi, kamenovi, grčka i vlaška groblja, itd. – predstavljaju kamene nadgrobne spomenike pod kojima su sahranjivani Srbi, a izvorište ove vrste grobova u srednjem vijeku jeste oblast Trebinja. Klesanje stećaka odnosno mramorova, počelo je krajem XI i početkom XII vijeka.  Pod stećcima Srbi su sahranjivani i u doba turske okupacije, pa i krajem XIX vijeka, a neka od tih starih grobalja ostala su aktivna do danas. Što se tiče oblika mramorova, oni mogu biti u obliku ploče, sanduka, sarkofaga, čamca, stubova i krsta. Najviše nekropola sa stećcima nalazi se na prostoru današnje istočne Hercegovine.

Većina stećaka (mramorova) nema nikakvih natpisa na sebi, a pogotovo ih nemaju spomenici nastali u ranijim periodima njihovog klesanja. Prvi stećak sa natpisom na sebi jeste spomenik trebinjskog župana Grdeše (Grda) koji je umro između 1151. i 1178. godine, pronađen u srednjovjekovnoj nekropoli u Policama kod Trebinja. Župan Grdeša bio je jedan od važnijih srpskih velikaša i vitezova u XII vijeku, ali o njemu nemamo mnogo sačuvanih podataka.

U povelji raškog župana Dese iz 1151. godine, kojom je darovao ostrvo Mljet manastiru sv. Marije od Pulsana na brdu Gargano u Apuliji, župan Grdeša (iupanus Gerdessa) se spominje među svjedocima koji svojim potpisom garantuju izvršenje Desinog poklona. Poslije ovoga, tokom drugog pohoda vizantijskog cara Manojla Komnina na Rašku, Grdeša je bio u u srpskoj vojsci, kako piše vizantijski pisac Jovan Kinam, „veoma“ ugledna ličnost.

Na stećku župana Grdeše piše da je umro za vrijeme „velikog kneza Mihaila“. Ovaj knez identifikovan je kao poslednji dukljanski knez Mihailo koji je vladao do 1189. godine. Tako se podudarilo da ime jednog od najstarije poznatih srpskih vitezova i njegov grobni natpis, budu najstariji pronađeni natpis na stećku. Ovo je pokazalo da su Srbi prilično rano počeli da se pokopavaju pod stećcima, da su oni bili u upotrebi među srpskim pravoslavnim stanovništvom, a ne kako su mnogi tvrdili, počev od austro-ugarske propagande pa preko raznih istoričara sve do danas, da su pod njima sahranjivani bogumili.

Boris Radaković

Donirajte ili se reklamirajte na „Srbi u Bosni i Hercegovini kroz epohe i sudbine“ jedinom sajtu na svijetu koji opisuje život našeg naroda na prostorima BiH od naseljavanja Srba u 7. vijeku do odbrambeno-otadžbinskog rata a kroz prizme političke, kulturne i duhovne istorije.
Podeli:

3 thoughts on “PRVI POZNATI SRPSKI VITEZ KOJI JE SAHRANJEN POD STEĆKOM”

  1. gazda kaže:

    skonta li se ko su ti vizantinci? koji su jezik govorili njihovi vojnici? sa kojeg su prostora bili kojih sadašnjih država?

    1. srbiubih kaže:

      Odlicno svaka cast!

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top