SRPSTVO MEŠE SELIMOVIĆA

slika-1111.jpg
Podeli:

naslovna11

Veliki pisac Meša Selimović nije imao dileme kom narodu pripada, koju veru ispoveda i kojim jezikom piše i govori.

Lik književnika Meše Selimovića (1910-1982) često se u poslednje vreme javlja u mozaicima znamenitih Bošnjaka, koji u kreiranju nacionalnog identiteta vuku vertikale i traže korene čak i onamo gde ih nema i ne može biti. Meša Selimović je već u mladosti znao bez dileme kojoj naciji pripada, koju veru ispoveda i kojim jezikom govori. Zato, prvenstveno za one koji bi danas da ga učine nečim što nije, a time i da oskrnave njegov život i delo, vredelo bi se podsetiti njegovih reči i napisa. Biće da njegove reči i podsećanje na njih ne razdvajaju, no spajaju sve one koji su spremni da očima vide i ušima čuju.

U memoarskoj prozi pod naslovom „Sjećanja“, pisao je o svom poreklu:

Negdje valjda početkom 17. vijeka, moj daleki predak Vujović iz Vranjske okupio je oko sebe sinove, devet ih je bilo, pa su se dogovorili da dvojica prime neprijateljsku vjeru, da brane ostalu braću i rodbinu. […]  I desilo se ono što je predački savjet zamislio, pa su dva brata, jedan Selimović, jedan Ovčina, branili braću i rođake, generacijama pamteći da su rod. Kad su rođaštvo počeli da zanemaruju, pa da zaboravljaju, pa da preziru, i kad se sasvim zatrla rodbinska veza, teško je reći: to je dio naše teške i neispitane istorije. Nekadašnja želja da se pomogne rođacima polako se pretvarala u crnu mržnju.  […] Povjesna drama bosansko-hercegovačkih muslimana već stoljećima se odvijala na ovim prostorima, sa islamom koji je u našim krajevima prodro na zapad Evrope, ostavši na razmeđu svijetova, most i granica Istoka i Zapada, Hasan u Dervišu i smrti kaže o tome: Ni s kim istorija nije napravila takvu šalu kao s nama. Do juče smo bili ono što danas želimo da zaboravimo. Ali nismo postali ni nešto drugo. Stali smo na pola puta, zabezeknuti. Ne možemo više nikud. Otrgnuti smo, a nismo prihvaćeni. Kao rukavac što ga je bujica odvojila od majke rijeke, i nema više ni toka ni ušća, suviše malen da bude jezero, suviše velik da ga zemlja upije.

Kada su mu jednim anonimnim pismom zamerili da se stidi svog porekla, Meša Selimović je odgovorio onako kako je njemu bilo svojstveno: britko, nepretenciozno.

Ne stidim se, niti imam zašto, naprotiv, ponosim se što su moji preci živeli pošteno. A moje književno djelo svjedoči koliko sam vezan za svoj uži zavičaj i za svoje prijeklo. Ne bih želio da se zovem Nemanja, mada bi mi, da sam tako rođen, i to ime bilo drago kao i Mehmed. Žao mi je, i to mi je novo i kao saznanje i kao iskustvo, da moji zemljaci žive sa takvim kompleksima. Nemaju nikakva razloga za to.

Kada je 1972. njegov roman „Derviš i smrt“ uvršten u ediciju „Srpska književnost u sto knjiga“, Selimović je to odobrio i obodrio.  Kao da je još tada predosećao da se pripremaju nekakvi lomovi i premetačine, da će doći revizije i krivotvorenja:

Bio sam veoma srećan što sam se, na taj način, našao na pravom mjestu. Kako u našim književnim prilikama dolazi do novih momenata i olakih odluka, ja ne mislim mijenjati ni svoja uvjerenja, ni stečeno mjesto u književnosti kojoj pripadam. […] Da bih zaštitio svoj lični i književni integritet, ja se obraćam Srpskoj akademiji nauka i umetnosti, čiji sam redovni član, s molbom da se u njoj nađe i sačuva ova moja pismena izjava. Potičem iz muslimanske porodice iz Bosne, a po nacionalnoj pripadnosti sam Srbin. Pripadam srpskoj literaturi, dok književno stvaralaštvo u Bosni i Hercegovini, kome takođe pripadam, smatram samo zavičajnim književnim centrom. […] Pripadam, dakle, književnosti Vuka, Matavulja, Stevana Sremca, Borislava Stankovića, Petra Kočića, Iva Andrića, a svoje najdublje srodstvo sa njima nemam potrebe da dokazujem.

To reče Meša Selimović. I ne ostavi nam mesta za pitanja, dileme i tumačenja.

Posveta na knjizi „Derviš i smrt“ koju je Meša Selimović poklonio manastiru Hilandar

 Autor: Nemanja Savić

Tekst preuzet sa adrese: http://akademskikrug.rs/srpstvo-mese-selimovica/

Donirajte ili se reklamirajte na „Srbi u Bosni i Hercegovini kroz epohe i sudbine“ jedinom sajtu na svijetu koji opisuje život našeg naroda na prostorima BiH od naseljavanja Srba u 7. vijeku do odbrambeno-otadžbinskog rata a kroz prizme političke, kulturne i duhovne istorije.
Podeli:

2 thoughts on “SRPSTVO MEŠE SELIMOVIĆA”

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Top